Er zijn al wat decemberdagen verstreken. De perfecte tijd dus om de Duitse kerstmarkten onveilig te maken. Ik woon sinds 2021 in Duitsland en vertel je graag meer over een aantal van de kerstmarkten waar ik de afgelopen jaren ben geweest. Welke kerstmarkten die traditionele Duitse Gemütlichkeit uitstralen en welke kerstmarkten naar mijn bescheiden mening misschien wat overrated zijn.

Hamburg

Voor elke grotere stad geldt dat je niet kunt spreken van de kerstmarkt. De meeste grote Duitse steden hebben meerdere kerstmarkten met elk een eigen thema, eigen standjes en een eigen publiek. En nergens is dat zo duidelijk als in Hamburg. Van rode oortjes bij Santa Pauli en traditie bij de Rathausmarkt tot klein, charmant en decadent in Eppendorf. Voor ieder wat wils in de noordelijke Hanzestad.

Uniek in Duitsland is Santa Pauli. Dit is dé plek om dat mooie kerstornamentje in de vorm van een – laten we het netjes houden – bepaald lichaamsdeel te kopen. Op de Spielbudenplatz, gelegen in de welbekende rosse buurt van Hamburg, de Reeperbahn, vier je op een unieke wijze kerst. Dat wil zeggen met stripshows, een heuse piemelboom en dragqueens.

Traditie vind je in de binnenstad van Hamburg. Het raadhuisplein is verlicht met honderden lichtjes en bij de standjes op het plein vind je alles waar je op hoopt bij een Duitse kerstmarkt: Reibekuchen, gebrande kastanjes, gebraden champignons, curryworst. Noem het maar op. Als je iets verder doorloopt naar de Binnenalster – meer dat door Hamburg stroomt – zie je langs het water nog meer schattige stands die naast genoeg eten en drinken ook andere dingen verkopen. Houten, handgemaakt speelgoed bijvoorbeeld.

Düsseldorf

Vanaf de moderne winkelstraat Schadowstraße loopt de kerstmarkt helemaal door tot aan de Rijn. De marktjes staan op zichzelf, maar zijn minder onderscheidend dan in Hamburg. Toch merk je dat het in de Altstadt wat meer draait om handgemaakte producten – zeker bij het stadhuis – en bij de Königsallee meer om gezelligheid. Zo is daar een schaatsbaan, livemuziek en zelfs een barretje waarvan je de muziek al in de verte hoort. De Kö is daarnaast prachtig verlicht.

Lopend naar de Rijn loop je langs tientallen stands met elk een eigen specialiteit. Aanrader is de raclette net tussen de Schadowstraße en Königsallee in. Loop je helemaal door naar de Rijn, dan zie je het meest recente deel van de kerstmarkt: overdekte stands aan de Rijnpromenade. Houten speelgoed, glazen ornamenten: hier ga je niet met lege handen weg.

Het kan in Düsseldorf erg druk zijn op de kerstmarkten. Een goede toevluchtsoord is dan de markt op het plein aan de Rijn. Daar is het wat wijdser opgezet. En mooie bijkomstigheid: je kunt meteen een ritje maken in het reuzenrad dat je een prachtig uitzicht geeft over de stad. 

Heidelberg

In deze studentenstad in Baden-Württemberg kun je op elke hoek een foto maken en die kan zo de deur uit als kerstkaart. De smalle straatjes, de bouwwerken, de brug over de rivier de Neckar: het is alsof de kerstsfeer hier is uitgevonden. Ook hier zijn meerdere kerstmarkten, maar let op: deze zijn niet te vergelijken met de grootte in Hamburg of Keulen. Rondom de kerk heb je een tiental kraampjes staan die – ondanks de geringe grootte – een rijk aanbod aan verschillende drankjes, eten en souvenirs aanbieden. Daarnaast vind je wat kraampjes op de Kornmarkt. Hier heb je prachtig zicht op Schloss Heidelberg.

Een aanrader is de markt op de Universitätsplatz, waar je je door de prachtige omgeving in een Hallmark-film waant. Niet zo raar trouwens, want in deze stad is daadwerkelijk een Hallmark-film opgenomen: Heidelberg Holiday. Geen Oscarwinnaar, maar het zegt wel wat over de knusse, traditionele sfeer die in de stad hangt.

Keulen

Als je aan kerstmarkten denkt, dan denk je al snel aan Keulen. Er zijn weinig Duitse steden die zich zo perfect lenen voor deze traditie als de grootste stad van Noordrijn-Westfalen. Rondom de Dom staan tal van gezellige stands met alles waar je aan denkt bij een kerstmarkt.

Ook hier is het een aanrader om – ondanks de gezelligheid rondom de kerk – verder te wandelen. Er zijn namelijk meer kerstmarkten te vinden in de stad en bij de Dom kan het enorm druk zijn. Loop richting de winkelstraten en je ziet tal van kleinere kerstmarktjes met nagenoeg dezelfde stands. Neem een Feuerzangenbowle mee voor onderweg en laat je onderdompelen in een van de meest bekende en grootste kerstmarkten van Europa.

Wat ook echt een aanrader is, zeker als je meerdere kerstmarkten bezoekt, is het meenemen van een beker. Bij het bestellen van een warme drank betaal je Pfand – statiegeld – dat je terugkrijgt bij het terugbrengen van je beker. Maar je kunt deze ook mee naar huis nemen als mooi aandenken. De meeste Duitse steden hebben elk jaar een geheel eigen ontwerp en er zit zelfs verschil tussen de kerstmarkten in de stad zelf.

Koblenz

De stad waar de Rijn en de Moezel samenkomen, leent zich perfect voor de sfeer van kerst. Het kloppend hart van de stad is de Jesuitenplatz waar tientallen kleine stands staan. Je ruikt de geur van gebrande amandelen, je ziet de prachtige lichtjes en kunt genieten van bijvoorbeeld een warme chocolade met Schuss. Op de meeste kerstmarkten wordt de warme chocolade trouwens van echte chocolade gemaakt. En dat verschil merk je.

Ook bijzonder is dat je hier een grote adventskalender vindt. Kijk omhoog en je ziet dat 24 dakkapellen van het stadhuis oplichten.

Koblenz is een kleinere stad waarvoor het de moeite waard is om de hele dag rond te lopen en zo van kerstmarkt naar kerstmarkt te lopen. Zo loop je langs wit en gouden pracht en praal bij het oude stadhuis – waar je een rijke keuze hebt aan Glühwein –, vind je een heus lichtcircus op het centrale plein bij winkelcentrum Forum en stuit je op de allerkleinste kerstmarkt van de stad bij de Liebfrauenkirche.

Waar je ook in Duitsland heengaat, overal vind je kerstmarkten. De een groot, de ander klein en traditioneel. Maar een houten souvenir, een vettige lekkernij of warme drank vind je overal. Het zijn juist die kleine verschillen die elke kerstmarkt toch weer uniek maken. En om daarachter te komen kun je maar één ding doen: zoveel mogelijk Duitse kerstmarkten bezoeken.

Deze leuke gastblog over kerstmarkten in Duitsland is geschreven door Stefanie van Wijk. Neem ook een kijkje op haar eigen website